بیشتر نیشهای حشرات باعث قرمزی، خارش و ورم موضعی میشوند و طی ۲۴ تا ۷۲ ساعت برطرف میگردند. اگر علائم عمومی مانند تنگی نفس، کهیر منتشر، سرگیجه یا ورم صورت و دهان دارید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید؛ این وضعیت میتواند نشانه آنافیلاکسی باشد.
در این مطلب از آکادمی آموزش بقا در طبیعت برای شروع، محل را ترک کنید تا از نیشهای بیشتر پیشگیری شود. ناحیه را با آب و صابون بشویید. اگر نیش زنبور در پوست مانده است، آن را با لبه یک کارت یا چاقوی کند «بتراشید» و خارج کنید؛ از فشار دادن با انگشتان یا موچین پرهیز کنید تا سم بیشتری تزریق نشود. روی محل، کمپرس سرد یا یخِ پیچیده در پارچه بگذارید؛ هر بار ۱۰ تا ۱۵ دقیقه، چند نوبت در روز. اندام گزیدهشده را در صورت امکان بالاتر از سطح قلب نگه دارید و هر شیء تنگ مثل انگشتر را زودتر خارج کنید.
برای کاهش خارش و ورم، یک آنتیهیستامین خوراکی غیرخوابآور مانند سیتریزین ۱۰ میلیگرم یا لوراتادین ۱۰ میلیگرم روزانه مصرف میشود؛ کودکان فقط بر اساس بروشور یا نظر پزشک. در صورت درد، ایبوپروفن یا استامینوفن طبق دوز استاندارد کافی است. کرم هیدروکورتیزون ۱٪ را روزی ۱ تا ۲ بار لایه نازک روی محل تا سه روز میتوان استفاده کرد. لوسیون کالامین یا خمیر جوشِشیرین (یک قاشق چایخوری جوشِشیرین با کمی آب) برای خارشِ مقاوم کمککننده است. از خاراندن پوست و از پمادهای بیحسکننده یا آنتیهیستامین موضعی خودداری کنید چون میتوانند حساسیت پوستی ایجاد کنند.
اگر ورم بزرگتر از ده سانتیمتر شد، بیش از سه روز پایدار ماند، چرک، گرمی و درد رو به افزایش پیدا کرد یا تب داشتید، احتمال عفونت یا واکنش شدید مطرح است و باید ارزیابی پزشکی انجام شود. نیشهای متعدد، نیش در ناحیه صورت و گردن، نیش نزدیک چشم و نیش در افراد باردار، سالمندان و کودکان خردسال نیز نیاز به توجه بیشتری دارد.
برای جلوگیری از تشدید ورم در ساعات اول، از گرما، دوش آب داغ و فعالیت شدید روی همان اندام پرهیز کنید. نوشیدن آب کافی و استراحت نسبی به فروکش التهاب کمک میکند. افرادی که سابقه واکنش شدید دارند باید اتوانژکتور آدرنالین را طبق آموزش پزشک همراه داشته باشند و پس از استفاده بلافاصله به اورژانس مراجعه کنند.
مطلب مفید دیگر: در هنگام وقوع زلزله چه کنیم؟ مکان های امن در آپارتمان کجاست؟
سوالات متداول در مورد درمان ورم ناشی از نیش حشرات
آیا آنتیبیوتیک لازم است؟
خیر؛ نیش حشرات عفونی نیست. فقط در صورت علائم عفونت ثانویه مانند چرک، گرمی واضح و تب، پزشک تصمیم میگیرد.
ورمِ تأخیری طبیعی است؟
بله؛ در برخی افراد ورم طی ۲۴ ساعت اول بیشتر میشود و سپس رو به کاهش میگذارد. اگر رو به بدتر شدن است یا با علائم عمومی همراه شد، ارزیابی لازم است.
سرکه یا الکل مفید است؟
برای نیش حشراتِ خشکیزی سودی ندارد. شستوشو با آب و صابون، کمپرس سرد و درمانهای ذکرشده کافی است.
چه زمانی میتوان به فعالیت و ورزش برگردم؟
وقتی درد و ورم کاهش یافت. در ۲۴ ساعت اول، فعالیت سنگین روی اندام گزیدهشده میتواند ورم را بیشتر کند.
مطلب مفید دیگر: بلیط هواپیما خارجی یا داخلی کدام پروازها ارزش خرید دارد
